Beslissingen duivelse dilemma’s verpleeghuizen niet gebaat bij vingerwijzen

Kun je door strenge hygiëne- en bezoekregels altijd corona uit verpleeghuizen weren? Ja, in onze verpleeghuizen leverde dat inderdaad corona-vrije locaties op. Nee, met dezelfde maatregelen is op andere locaties binnen onze verpleeghuizen juist wel corona vastgesteld. Is de ene locatie dan ‘beter’ dan de ander? Zijn de medewerkers van de ‘schone’ locatie nu de helden, en die van de ‘besmette’ locatie niet? Krijgen de bewoners van de ‘schone’ locaties weer bezoek en die van de ‘besmette’ niet?

Medewerkers in verpleeghuizen worstelen dagelijks met corona en de gevolgen daarvan voor bewoners: ze voelen zich schuldig als er corona wordt vastgesteld, ze zijn angstig om zelf besmet te raken en de 1,5 meter regel niet uitvoerbaar is in de zorg, ze voelen het verdriet van de bewoners die geen bezoek meer ontvangen en ze zijn in tranen omdat ze het gevoel hebben nu niet de zorg te kunnen leveren die ze willen leveren aan kwetsbare bewoners waar ze een emotionele band mee hebben. Het grijpt ons aan om dit te zien.

Het grijpt ons nog meer aan, omdat we zien dat de buitenwereld zich focust op ‘aantallen besmettingen en overledenen in verpleeghuizen’ (zie ook het aangekondigde onderzoek van de IGJ naar een verpleeghuis in Rotterdam).  Daarbij lijkt dan de schuldvraag te worden gesteld. Van de onhandige opmerking van minister De Jonge dat ‘een pilot met verruiming van het bezoek alleen kan starten bij verpleeghuizen die geen besmettingen hebben, omdat ze hebben aangetoond zich aan de hygiëneregels te hebben gehouden’, gingen bij ons de haren rechtovereind staan.

Wat ons betreft moet het helemaal niet hierover gaan. De discussie zou moeten gaan over de dilemma’s rondom het waarborgen van de kwaliteit van leven van kwetsbare mensen versus het tegengaan van besmettingen met corona.

Moeten we onze kwetsbare bewoners van verpleeghuizen deze corona-periode zonder hun geliefden laten doormaken in de laatste periode van hun leven? Een periode die onrust geeft omdat mensen bij (een verdenking op) corona geïsoleerd worden en te maken krijgen met medewerkers in vreemde pakken met maskers op. We horen van familie dat ze bang zijn hun partner of ouder niet meer kunnen zien omdat hij of zij als het te lang duurt al is overleden. Hoe trots we ook zijn op de creativiteit, flexibiliteit en inlevingsvermogen van onze medewerkers, die de bewoners een zo zinvol mogelijke dagbesteding geven: voor kwaliteit van leven is ook bezoek van geliefden nodig. Of zoals een van de bewoners zei: “Liever 3 maanden met bezoek leven dan 4 maanden zonder bezoek.”

Ook rond de coronazorg zelf zijn er belangrijke afwegingen die moeten worden gemaakt: bewoners meer bewegingsvrijheid geven, versus het grotere besmettingsrisico voor medebewoners van die etage, afdeling of woning. De afweging tussen individueel versus groepsbelang. Of de roep om iedereen te testen en het preventief gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen. En de kwaliteit van leven van bewoners die dan alleen nog medewerkers in beschermende kleding ziet versus veilig werken door medewerkers.

Deze duivelse dilemma’s houden ons dagelijks bezig. Want als we wel bezoek toelaten en er daardoor nieuwe besmettingen ontstaan, dan zijn we bang dat het vingerwijzen begint. Het mag niet zo zijn dat het verpleeghuis hierop afgerekend wordt. Dat zou maken  dat het voorkomen van besmettingen in een verpleeghuis altijd zwaarder weegt dan het toelaten van het zo gekoesterde bezoek. Laat ons deze afwegingen maken, zonder dat we daarbij de last voelen ‘schuldig’ te zijn.

Birgitta Weimar, directeur Leythenrode en Oudshoorn van Alrijne Zorggroep

Tanja Ineke, bestuurder Libertas Leiden

Marja van der Valk, bestuurder WIJdezorg

Joke Ricke, bestuurder HOZO

Hennie Kenkhuis, bestuurder DSV|verzorgd leven

Bert Buirma, bestuurder R.K. Zorgcentrum Roomburgh

Henny Roos, directeur-bestuurder Groot Hoogwaak

Anneke Asberg, bestuurder Marente

Lia de Jongh, bestuurder Topaz

Lita Berkhout, bestuurder ActiVite